Herziening richtlijn Europese Ondernemingsraad
Eind vorig jaar is de richtlijn voor Europese Ondernemingsraden (EOR) herzien.
Op basis van de praktijk zijn er enkele aanpassingen gedaan om de werking van de Europese Ondernemingsraden effectiever te maken. Deze wijzigingen zullen in de nationale wetgeving aangepast moeten worden, daarvoor krijgen de Europese lidstaten tot 1 januari 2028 de tijd.
In dit artikel een overzicht wat de EOR is, een beschrijving van een aantal herzieningen en de mogelijke inspiratie voor jullie ondernemingsraad.
EOR
De Europese richtlijn is in Nederland vertaald naar de Wet op de Europese Ondernemingsraden. Daarin staat opgenomen dat het hoofdbestuur verantwoordelijk is een EOR op te richten als:
- Er gemiddeld 1000 werknemers werkzaam zijn in de Europese Unie;
- Er gedurende twee jaar gemiddeld minstens 150 werknemers in twee betrokken staten werkzaam zijn.
Wanneer een EOR wordt ingesteld komt er eerst een bijzondere onderhandelingsgroep (BOG) bestaande uit werknemers die in overleg met het hoofdbestuur een schriftelijke overeenkomst vaststellen. In deze overeenkomst wordt vervolgens de samenstelling, werkwijze, bevoegdheden en faciliteiten van de EOR vastgesteld, op basis van richtlijnen.
Kort door de bocht heeft de EOR twee rechten; het informatierecht en het raadplegingsrecht.
- Informatierecht: regelt dat het bestuur van de onderneming informatie geeft aan de werknemersvertegenwoordigers zodat zij een grondig oordeel kunnen vormen over de gevolgen van een besluit
- Raadplegingsrecht; regelt dat er een dialoog en uitwisseling van standpunten over maatregelen plaats moet vinden op basis waarvan de EOR in staat is een advies uit te brengen waarmee rekening kan worden gehouden bij het nemen van het besluit.
Herzieningen van de Europese richtlijn
Een aantal van de grootste en opmerkelijkste wijzigingen op een rijtje:
- Verscherpte criteria informatievoorziening
Aangezien het vaak voorkwam dat de EOR pas werd geïnformeerd nadat een besluit genomen was, is nu de criteria opgenomen dat informatie en raadpleging op zinvolle wijze en tijdig moet worden uitgevoerd zodat de EOR hun mening voor het nemen van het besluit kan geven. Ook moet de hoofdbestuurder een met redenen omkleed antwoord geven voordat het besluit genomen wordt. Voor Nederlandse OR’en klinkt dit, als het goed is, bekend in de oren. In de uitleg over de herziene richtlijn staat expliciet genoemd dat het niet de bedoeling is dat het raadplegingsproces tot onnodige vertraging leidt en er om die reden geen rigide tijdschema opgelegd wordt. Er moet flexibiliteit blijven en zo nodig de mogelijkheid zijn om in uitzonderlijke en dringende situaties het proces te versnellen.
- De vorm van de vergadering
In de overeenkomst moet naast de frequentie van vergaderingen ook nadrukkelijk duidelijk worden in welke vorm de vergaderingen plaatsvinden. Dit mag fysiek, online of hybride zijn, zolang het maar in overeenkomst vastgesteld is. Er mag dus niet zonder meer uitgegaan worden van altijd fysiek of altijd online, aangezien elke vorm zijn voor- en nadelen kent en er dus een afweging nodig wordt geacht.
- Geheimhouding
Om te voorkomen dat het hoofdbestuur buitensporig gebruik maakt van het opleggen van geheimhouding, mag dat alleen nog maar als dat in het belang van de onderneming is. Dat betekent dat bij het opleggen van geheimhouding nadrukkelijk uitleggen wat dan de redenen zijn dat geheimhouding noodzakelijk is. Zonder die uitleg mag er geen geheimhouding opgelegd worden.
- Genderbalans
In de praktijk blijken vrouwen ondervertegenwoordigd in de EOR. Om die reden moet er in de overeenkomst voor de EOR-doelstellingen voor een goede genderbalans worden opgenomen. Het streefdoel is minimaal 40% mannen en 40% vrouwen. Afwijken van dit streefdoel mag met schriftelijke onderbouwing.
Inspiratie voor de Nederlandse ondernemingsraad
Met deze herziening wordt getracht een aantal regels die in de praktijk niet goed (genoeg) blijken te werken, aan te scherpen. Ook als OR is het verstandig van tijd tot tijd te evalueren op de gemaakte afspraken, zowel onderling als met de bestuurder. Loop gezamenlijk het OR-reglement of de ondernemingsovereenkomst door om te beoordelen of aanscherping nodig is. Wellicht dat ook jullie vorm van overleggen, afspraken over geheimhouding en de gewenste samenstelling van de OR wat aanscherping kan gebruiken.
Marloes Kool ~Senior Trainer & Adviseur Medezeggenschap bij TRAINIAC
TRAINIAC is gespecialiseerd in OR trainingen, advies- en begeleidingstrajecten op maat en verhoogd daarmee de waarde van ondernemingsraden. Benieuwd wat we voor uw OR kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op.