Krijgen OR-leden extra vrije dagen?

OR-leden krijgen geen extra vrije dagen, maar hebben wettelijk recht op vrijstelling van hun reguliere werkzaamheden om OR-taken uit te voeren. Volgens de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) moeten werkgevers OR-leden voldoende tijd geven voor overleg, scholing en andere OR-gerelateerde activiteiten, met behoud van salaris. De exacte omvang van deze vrijstelling wordt in overleg tussen bestuurder en OR vastgesteld, rekening houdend met de complexiteit van de organisatie en de OR-taken.

Krijgen OR-leden wettelijk recht op extra vrije dagen?

Nee, OR-leden krijgen wettelijk geen extra vrije dagen. Wat zij wel krijgen is vrijstelling van hun reguliere werkzaamheden om hun OR-taken te kunnen uitvoeren. Dit is vastgelegd in artikel 18 van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR).

Het verschil is belangrijk: bij vrijstelling voert het OR-lid medezeggenschapstaken uit tijdens werktijd, met behoud van salaris. Het OR-lid is dan bezig met OR-werkzaamheden zoals vergaderingen, achterbanoverleg of het bestuderen van adviesaanvragen. Extra vrije dagen zouden betekenen dat het OR-lid deze tijd naar eigen inzicht kan besteden, wat niet het geval is.

De WOR bepaalt dat OR-leden voldoende tijd moeten krijgen voor hun OR-werkzaamheden en spreekt nadrukkelijk over “werktijd”. De werkgever moet deze tijd faciliteren en het salaris volledig doorbetalen.

Hoeveel uur hebben OR-leden recht op voor OR-werkzaamheden?

OR-leden hebben recht op minimaal 60 uur per jaar voor onderling beraad en overleg. Daarnaast hebben OR-leden recht op scholingsdagen: minimaal 5 dagen per jaar voor gewone OR-leden en 8 dagen voor OR-leden die ook in commissies zitten.

Deze wettelijke minima zijn echter vaak onvoldoende. De daadwerkelijke tijdsbesteding hangt af van:

• De grootte van de organisatie
• De complexiteit van de dossiers
• Het aantal advies- en instemmingsaanvragen
• De frequentie van OR-vergaderingen
• Extra taken zoals commissiewerk of voorzitterschap

In de praktijk maken veel ondernemingsraden daarom aanvullende afspraken met de bestuurder. Bij grotere organisaties of tijdens intensieve periodes kan dit oplopen tot meerdere dagen per week voor OR-leden met specifieke functies.

Wat zijn de meest voorkomende problemen rond OR-vrijstelling?

In de praktijk ontstaan regelmatig knelpunten rond de vrijstelling voor OR-werk:

• Werkdruk en dubbele belasting: Veel OR-leden ervaren dat hun reguliere werk niet vermindert ondanks vrijstelling. Het OR-werk komt dan bovenop het reguliere takenpakket, wat leidt tot overbelasting.
• Onduidelijke afspraken: Wanneer er geen heldere afspraken zijn over de omvang van vrijstelling of over wat wel en niet onder OR-tijd valt, ontstaan gemakkelijk conflicten. Bijvoorbeeld: telt voorbereidingstijd mee?
• Gebrek aan erkenning: Sommige managers zien OR-werk als “niet productief” of als een onderbreking van het “echte werk”. Dit kan leiden tot directe of indirecte druk op OR-leden.
• Onvoldoende vervanging: Als er geen goede vervanging is geregeld voor de reguliere taken van het OR-lid, stapelt het werk zich op. Dit creëert stress en kan leiden tot verminderde kwaliteit van zowel het reguliere werk als het OR-werk.

Hoe kun je als OR-lid betere afspraken maken over vrijstelling?

Om voldoende tijd te krijgen voor je medezeggenschapswerk, is het belangrijk om goede afspraken te maken:

• Begin met een realistische inschatting van de benodigde tijd. Houd bij hoeveel tijd je bezig bent met de OR gedurende enkele weken. Maak onderscheid tussen reguliere activiteiten en piekmomenten.
• Leg afspraken schriftelijk vast in een convenant. Hierin staat duidelijk hoeveel tijd beschikbaar is voor OR-werk, hoe deze tijd geregistreerd wordt, en hoe wordt omgegaan met piekmomenten.
• Bespreek met je leidinggevende hoe je reguliere werkzaamheden worden opgevangen tijdens je OR-werk. Maak concrete afspraken over vervanging of herverdeling van taken.
• Evalueer regelmatig of de gemaakte afspraken in de praktijk werken. Pas ze zo nodig aan als blijkt dat de vrijstelling onvoldoende is of als de organisatie verandert.

Hoe kan TRAINIAC je helpen bij OR-vrijstellingsvraagstukken?

Soms is extra ondersteuning nodig om goede afspraken te maken over de facilitering. TRAINIAC helpt ondernemingsraden en werkgevers om concrete afspraken te maken waardoor de ondernemingsraad de mogelijkheid krijgt zijn rol goed te vervullen. Wil je hier meer over weten? Neem dan contact met ons op.

Onze persoonlijke aanpak zorgt ervoor dat je niet alleen praktische tools krijgt, maar ook het vertrouwen om deze effectief in te zetten. Want goede vrijstellingsafspraken zijn in ieders belang: ze stellen de OR in staat om kwalitatief goed werk te leveren, wat uiteindelijk bijdraagt aan betere besluitvorming in de organisatie. Neem vrijblijvend contact met ons op om te verkennen hoe we je kunnen ondersteunen.