Vanaf hoeveel medewerkers is een OR verplicht in 2025?

Een ondernemingsraad (OR) is wettelijk verplicht voor organisaties met 50 of meer werknemers volgens de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Deze drempel geldt voor het reguliere personeelsbestand, niet voor tijdelijke pieken of dalen in de bezetting. In 2025 blijft deze wettelijke verplichting van kracht, waarbij de OR een cruciale rol speelt in de medezeggenschap binnen organisaties. Voor kleinere organisaties bestaan alternatieve vormen van medezeggenschap, zoals een personeelsvertegenwoordiging (PVT).

Vanaf hoeveel medewerkers is een OR verplicht volgens de wet?

Volgens de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is een ondernemingsraad verplicht voor organisaties met 50 of meer werknemers in reguliere dienst. Deze verplichting geldt voor zowel commerciële bedrijven als non-profitorganisaties.

Het gaat om het reguliere personeelsbestand. Werknemers met een vast contract, tijdelijk contract en uitzendkrachten die langere tijd bij de organisatie werken tellen allemaal mee voor deze drempel.

Wanneer een organisatie eenmaal een OR heeft ingesteld, moet deze worden gehandhaafd zolang het aantal medewerkers boven de 50 blijft. Als het aantal onder de 50 zakt, blijft de OR bestaan tot het einde van de lopende zittingstermijn.

Welke gevolgen heeft het niet instellen van een verplichte OR?

Het niet instellen van een ondernemingsraad terwijl dit wettelijk verplicht is, kan verschillende juridische consequenties hebben:

• Belanghebbenden kunnen een verzoek indienen bij de kantonrechter om de werkgever te verplichten een OR in te stellen
• Besluiten waarvoor advies- of instemmingsrecht van de OR vereist is, kunnen juridisch kwetsbaar worden of nietig verklaard
• Reputatieschade en verstoorde relatie met werknemers
• Gemiste inzichten van de werkvloer bij strategische besluitvorming

Welke alternatieven zijn er voor kleinere organisaties?

Voor organisaties met minder dan 50 medewerkers bestaan verschillende alternatieve vormen van medezeggenschap:

Organisaties met 10 tot 49 medewerkers kunnen een personeelsvertegenwoordiging (PVT) instellen. Een PVT bestaat uit minimaal drie personen die via geheime stemming worden gekozen. Als de meerderheid van de werknemers hierom vraagt, is de werkgever verplicht een PVT in te stellen. Een PVT heeft instemmingsrecht bij regelingen rond werktijden, arbeidsomstandigheden en klokkenluidersregelingen.

Voor organisaties met minder dan 10 medewerkers bestaat de mogelijkheid om vrijwillig een personeelsvertegenwoordiging in te stellen. Dit is volledig vrijwillig en heeft een beperktere reikwijdte.

Organisaties met 10 tot 49 medewerkers zonder OR of PVT moeten minimaal tweemaal per jaar een personeelsvergadering organiseren waar alle medewerkers voorstellen kunnen doen.

Hoe start je een effectieve OR binnen je organisatie?

Het opzetten van een effectieve ondernemingsraad vraagt om een gestructureerde aanpak:

Begin met het informeren van alle medewerkers over de instelling van een OR. Stel een verkiezingscommissie samen die het verkiezingsproces organiseert volgens de wettelijke vereisten. Organiseer verkiezingen waarbij alle medewerkers die langer dan zes maanden in dienst zijn stemrecht hebben.

Na de verkiezingen is het essentieel om de nieuwe OR-leden adequate training te bieden. Zorg dat zij kennis hebben van de WOR, hun rechten en plichten, en vaardigheden ontwikkelen op het gebied van vergaderen, onderhandelen en communiceren.

Faciliteer de OR met voldoende tijd, middelen en informatie. Zorg voor regelmatige overlegmomenten tussen bestuurder en OR en stimuleer een open dialoog.

Voor een optimale start kan het waardevol zijn om professionele begeleiding en advies in te schakelen bij het opstellen van een OR-reglement en het ontwikkelen van effectieve werkprocessen.

Hoe helpt TRAINIAC bij het opzetten van een effectieve OR?

TRAINIAC ondersteunt organisaties bij het succesvol implementeren en ontwikkelen van ondernemingsraden. Onze ervaren trainers met stevige praktijkachtergrond bieden maatwerk trainingen die direct toepasbaar zijn in jouw organisatie.

We richten ons op praktische vaardigheden die OR-leden direct kunnen gebruiken: van het begrijpen van de WOR tot effectief vergaderen en onderhandelen. Door leren door doen zorgen we voor duurzame ontwikkeling die verder gaat dan een eenmalige impuls.

Onze persoonlijke aanpak betekent dat we aandacht hebben voor de mens achter de professional. We stemmen onze begeleiding af op de specifieke context, rol en uitdagingen van jouw team. Met heldere communicatie en korte lijnen maken we het proces laagdrempelig en betrokken.

Wil je weten hoe wij jouw OR kunnen helpen effectiever te functioneren? Neem vrijblijvend contact op voor een kennismakingsgesprek waarin we samen verkennen wat de beste aanpak is voor jouw situatie.