Ondernemingsraad
Wat is een Ondernemingsraad?
De ondernemingsraad (OR) speelt een cruciale rol in goed werkgeverschap en inspraak van werknemers. Maar wat doet een OR precies, wanneer is deze verplicht, en hoe richt je er een op? Op deze pagina lees je alles wat je moet weten – actueel, praktisch en juridisch onderbouwd. Of je nu HR-manager, ondernemer of werknemer bent: hier vind je het antwoord. Benieuwd wat een ondernemingsraad (OR) doet, wanneer deze verplicht is en hoe je er een opricht? Lees hier alles wat je moet weten – actueel, praktisch en volledig.
Wat is een ondernemingsraad?
Een ondernemingsraad (OR) is een werknemersvertegenwoordiging bestaande uit werknemers die namens de werknemers in een bedrijf of organisatie overleg voert met de directie over belangrijke zaken die de organisatie en het personeel betreffen, zoals arbeidsomstandigheden, reorganisaties en het personeelsbeleid. De OR heeft wettelijke rechten en plichten en kan invloed uitoefenen op de besluitvorming van de werkgever.
Wanneer is een OR verplicht?
Volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR) is een ondernemer verplicht om een ondernemingsraad in te stellen wanneer er structureel 50 of meer medewerkers werkzaam zijn binnen de organisatie. Het aantal werknemers wordt geteld op basis van het aantal mensen dat werkzaam is (dus inclusief deeltijders). Werknemers kunnen ook zelf het initiatief nemen om een OR op te richten als aan de grens voldaan wordt.
Wat als er minder dan 50 werknemers zijn? Bij 10 tot 50 werknemers is een ondernemer niet verplicht een OR te hebben, maar er kan een personeelsvertegenwoordiging (PVT) worden ingesteld, op verzoek van een meerderheid van het personeel. Bij minder dan 10 werknemers is er geen verplichte medezeggenschapsstructuur, maar overleg met personeel blijft natuurlijk wenselijk.
De Wet op de ondernemingsraden (WOR)
De Wet op de ondernemingsraden (WOR) is een Nederlandse wet die de medezeggenschap van werknemers binnen bedrijven regelt. Deze wet verplicht ondernemingen met doorgaans 50 of meer werknemers tot het instellen van een ondernemingsraad (OR). De ondernemingsraad heeft verschillende rechten. De WOR beoogt een evenwicht te creëren tussen de belangen van de werkgever en die van de werknemers. Door werknemers een formele stem te geven in het beleid, ontstaat er meer transparantie en betrokkenheid binnen de organisatie. De wet geldt voor zowel profit- als non-profitorganisaties en wordt regelmatig aangepast om aan te sluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen.
In de praktijk kan de invloed van de OR sterk variëren, afhankelijk van de bedrijfscultuur en de betrokkenheid van zowel directie als werknemers. Toch blijft de WOR een belangrijk instrument voor medezeggenschap en democratisering op de werkvloer. Lees meer hier.
Rechten en plichten van de OR
- Adviesrecht – bijvoorbeeld bij reorganisaties, fusies of verhuizingen.
- Instemmingsrecht – voor regelingen over werktijden, vakanties, ziekteverzuim etc.
- Informatierecht – de OR heeft recht op essentiële bedrijfsinformatie.
- Initiatiefrecht – de OR mag zelf voorstellen doen aan de directie.
Hoe richt je een ondernemingsraad op?
- Stel vast of je organisatie voldoet aan de verplichting (>50 werknemers).
- Opstellen van een plan-van-aanpak
- Opstellen van het OR-reglement
- Contact met externe belanghebbenden
- Informatiemail voor de werknemers gericht op jullie organisatie
- Organiseer de verkiezingen
- Stel na de verkiezingen de uitslag vast
👉 Liever hulp bij oprichting? Bekijk onze OR-begeleiding.
Veelgestelde vragen over de ondernemingsraad
Wat bespreekt de OR eigenlijk met de werkgever?
De OR bespreekt veel verschillende onderwerpen met de werkgever. Dit kan gaan over veranderingen in de organisatiestructuur en de financiële positie van de onderneming, maar ook over personele vraagstukken zoals arbeidstijden en roosters, thuiswerkbeleid en andere arbeidsvoorwaardelijke regelingen. Natuurlijk kan de OR ook bij de werkgever aangeven wat er leeft onder de werknemers.
Wie kan er gekozen worden in de OR?
Iedere werknemer met een arbeidsovereenkomst die langer dan 3 maanden in dienst is kan gekozen worden voor de OR. De werknemer moet zich dan natuurlijk wel kandidaat stellen bij verkiezingen
Hoe lang duurt een zittingsperiode in de OR?
Standaard is de zittingsduur 3, hier kan je maximaal 1 jaar van afwijken. Dit maakt de zittingsduur dus 2, 3 of 4 jaar. De zittingsduur leg je vast in het OR-reglement.
Heeft de OR ook de mogelijkheid om zich te scholen?
Ja, in artikel 18 van de Wet op de Ondernemingraad staat dat de OR recht heeft op minimaal 5 scholingsdagen per jaar. De OR bepaalt zelf de scholingsvraag en het trainingsbureau. De kosten voor de training zijn voor rekening van de werkgever.
Kan een OR-lid ontslagen worden?
Ja, een OR-lid kan ontslagen worden net als iemand die geen lid is van de OR. Het ontslag mag echter geen verband hebben met het OR-lidmaatschap of werkzaamheden die de werknemer gedaan heeft voor de OR.
💬 Persoonlijk advies of begeleiding nodig?
Onze specialisten helpen bij de oprichting, training en begeleiding van ondernemingsraden. Neem vrijblijvend contact op.