De lessen geleerd door corona: Een terug- en vooruitblik vanaf de Mont Ventoux!

4 dagen ben ik terug van vakantie. In Frankrijk en Italië kon ik niet alleen tot rust komen maar ook reflecteren op de afgelopen periode. Ik, als startende wielrenner, had me een enorme uitdaging voorgenomen, en als doel gesteld net als mijn collega Marc de Mont Ventoux te beklimmen. Na een enorme lijdensweg is het me zowaar gelukt, om vervolgens terug te komen bij een auto waar geen beweging meer in viel te krijgen, en vervolgens een week bij de garage stond. Hoge pieken, diepe dalen, en een voorbereiding die op verschillende fronten beter had gekund: De paralellen met de medezeggenschap in coronatijd waren overduidelijk!

Toen Nederland te maken kreeg met de eerste maatregelen werden organisaties direct getroffen door verschillende, overwegend negatieve, gevolgen. Om deze op te vangen werden allerlei maatregelen genomen, al dan niet in overleg met de OR. Op hun beurt werden OR’en soms verrast door deze maatregelen en was het moeilijk daar tijdig een weloverwogen bijdrage aan te leveren. Ook hier bleek vaak dat de voorbereidingen beter hadden gekund…

Uiteraard is het lastig om je volledig op een dergelijke gebeurtenis voor te bereiden, een pandemie als deze hadden er maar weinigen zien aankomen. Maar om dezelfde reden dat een ontruimingsoefening wordt gehouden, is het ook voor elke organisatie goed om kennis te hebben van de stand van zaken en wat de procedures zijn wanneer iets onverwachts gebeurt.

Op de flanken van de Mont Ventoux, de kale berg, vervloekte ik mezelf dat ik niet een paar keer extra was gaan oefenen in de heuvels van Groesbeek. Ik kan me voorstellen dat op dezelfde wijze menig directeur de wens had dat ze eerder de flexibele schil hadden geëvalueerd. Ook zal menig OR zich voor zijn hoofd geslagen hebben omdat ze zich niet verdiept hadden in de jaarrekening en de reserves op de balans. Een inschatting van welke maatregelen noodzakelijk waren en in welke mate dat afdoende was, was vaak lastig te maken.

Met vallen en opstaan bereikte ik uiteindelijk de top, en was ik meer opgelucht dan tevreden. Toen moest ik nog aan de afdaling beginnen: Terug naar normaal. Voorzichtig stuurde ik omlaag op mijn gehuurde fiets, en al snel bleek dat ik ook daar wat extra oefening had kunnen gebruiken. Ik heb gelukkig heelhuids het dal bereikt, onderweg bewonderend kijken naar geoefende snelheidsduivels die zich naar beneden stortten met het volste vertrouwen in hun kunnen en hun materiaal. Zij hadden hun basiskennis op orde en konden daar blind op vertrouwen. Nooit zal ik meer de aanname doen dat de basis van het informatierecht bekend is, en vooral inzoomen op de dagelijkse gang van OR-zaken dacht ik op dat moment: Pas wanneer de basiskennis goed is, en je weet wat je kan en mag, kun je groeien en je rol goed pakken.

Informatierecht gaat onder andere over juridische informatie: Wie heeft welke bevoegdheden en waar moet je zijn voor welke beslissingsbevoegdheid; Over duurzame betrekkingen: Waar ben je als organisatie van afhankelijk? Het gaat over de financiële stand van zaken, de behaalde resultaten en de verwachte resultaten in de toekomst, en waar deze van afhankelijk zijn. En het gaat over sociale informatie: Hoe zit ons personeelsbestand eruit, hoe is ons beleid daarop, en wat zeggen ons de verzuim en verloopcijfers? Waar staan we, wat verwachten we, en wat doen we als het anders gaat? 3 prima basisvragen om te stellen een aantal keren per jaar, bijvoorbeeld in een artikel 24 overleg!

Eenmaal bij de auto wilde hij niet meer startten: De dynamo bleek overleden en de accu was volledig leeg. Terugkijkend waren er al wat signalen dat er iets aan zat te komen. Opnieuw baalde ik van mezelf: Het niet laten doen van een zomercheck, het niet afsluiten van een pech verzekering, of ANWB-abonnement: Opnieuw geen beste voorbereiding. Later dacht ik aan een mogelijke tweede corona- golf. Niemand wil zich opnieuw stoten aan dezelfde steen. Verrast worden door plotselinge noodzakelijke maatregelen. Zorg dus, als organisatie en als OR, dat je weet wat je aan het doen bent, dat je weet waar je staat, en wat te doen bij verandering!

Tips:
– Evalueer de afgelopen periode, en bespreek welke kennis je miste
– Plan een overlegvergadering en ga in op de huidige situatie en de verwachtingen voor de komende tijd, ook bij een eventuele 2de golf inclusief bijbehorende maatregelen
– Maak structurele afspraken over informatie-uitwisseling en een art. 24 overleg

Gebruik je informatierecht, en zoek elkaar op! Op die manier heb je de grootste kans elke hobbel, heuvel of berg te overwinnen.

 

Peter Reinerink
Trainer Medezeggenschap

Een ondernemingsraad oprichten? OR-verkiezingen organiseren?
Of is er net een nieuwe OR gekozen en wil je direct goed van start?
Wij helpen je graag verder!

Contact